داستان « دهاک » ماردوش یکی ازکهن ترین و نمادینه ترین داستان های شاهنامه است . چهره نخستین فرمانروایی اهریمنی است که تباه ترین و سیاه ترین روزگاران را برای ایرانیان پدید می آورد . دهاک در حقیقت ، کیفری است سترک که ایران در پی گناه بزرگ جمشید – منی کرد و از یزدان بپیچید – بدان دچار می آید . « دهاک » در نماد شناسی اسطوره های ایرانی ، نشانه برترین بدی است . سرشت و گوهر بدی در دهاک به نمود آمده است او فریفته و بازیچه دست دیو است . داستان دهاک ریشه در اسطوره « مار » دارد و نمود و بازتابی از آن است . « ما ر» در نماد شناسی ایرانی ، نشانه اهریمن است و نمود « مرگ و نیس

«مهر نقش بسیار مهمی در آیین های دینی داشته است . بازمانده ای از آن ها ، جشن مهرگان است که در روز مهر ( شانزدهمین روز ماه ) از ماه مهر برگزار می شده است و در گاهشماری ایران باستان قرینه نوروز است و اهمیتی همپای آن دارد و نامیدن شانزدهمین روز ماه به نام مهر ، به تعبیری ، برای این است که نظارت نیمه دوم ماه بر عهده مهر گذاشته می شود . برخی جشن مهرگان را یادبودی از به تخت نشستن فریدون می دانند .» تاریخ اساطری ایران دکتر ژاله آموزگار به قول بندهشن « مشی « و « مشیانه » ( آدم و حوای آریاییان ) در چنین روزی تولد یافته اند .از روز شانزدهم آغاز تا بیست و یکم ختم می شد .